Home » Zondagavond Blogs » Zelfsturende teams zijn gelukkiger maar hebben nog steeds leiding nodig

Zelfsturende teams zijn gelukkiger maar hebben nog steeds leiding nodig

Gepubliceerd op 11 april 2021 om 17:01

Zelfsturende teams zijn in opmars, natuurlijk ook in de mondzorg. Maar vergis je niet, want zelfsturende teams hebben wel degelijk leiding nodig

Uit recent onderzoek van I&O Research onder werkenden (overheid, semioverheid en bedrijfsleven) blijkt dat medewerkers in een zelfsturend team veel meer werkgeluk ervaren dan in een hiërarchisch aangestuurde organisatie.

 

Een werkomgeving waarin autonomie  gestimuleerd wordt behaalt sneller gezamelijke lange termijn doelen en het werkgeluk dat wordt ervaren door de teamleden ligt veel hoger dan in hiërarchisch aangestuurde teams.

 

Als je erover nadenkt is het best logisch. Mensen zijn, ook in de mondzorg, vaak prima in staat eigen verantwoordelijkheid te nemen voor hun functie en tegelijkertijd een bredere visie te delen over perfectioneren van de gezamelijke verantwoordelijkheid in de mondzorg. 'Daar mogen we best gebruik van maken', denk ik dan.

Geen 'laissez faire houding' aanneemt maar betrokkenheid tonen is the key

Vaak wordt als motivatie ook aangedragen om een zelfsturend team te willen, dat de eigenaar minder tijd kwijt is aan allemaal management rompslomp en meer kan focussen op bijv behandelen of expansie. Veel overleggen kunnen inderdaad ook met regelmaat gevoerd worden zonder eigenaar erbij.

 

Maar waarvan de keerzijde is, dat het idee kan ontstaan dat het team de eigenaar niet nodig heeft óf de eigenaar denkt dat het team hem/haar niet nodig heeft. Dat is niet zo. Ze hebben elkaar altijd evenredig nodig alleen zijn de persoonlijke doelen anders.

 

Uit onderzoek blijkt dat een effectief zelfsturend team alleen zodanig kan functioneren onder een leidinggevende die de bestuursvorm: 'coachend leidinggeven', beheerst. En affectief leiderschap toont. Zelfsturend betekent dus duidelijk niet dat er geen kwaliteitbewaking, er geen focus en visie is of dat er geen leiding wordt gegeven. Coachend leidinggeven is zeer krachtig voor een mondzorg team en persoonlijk ben ik er een groot voorstander van. Het is dan ook niet verwonderlijk dat praktijkeigenaren me vragen hen te helpen ontwikkelen in die nieuwe leidinggevende rol.

Er zijn zelfs praktijkeigenaren die hun team jaarlijks een investeringsbudget geven

Natuurlijk struikelen eigenaren ook vaak over hun doel naar autonomie en plattere hiërarchisch managementstructuur over de input die ze alsnog moeten geven. Coachend leidinggeven is namelijk voor de eigenaren die een lange adem heeft en overkoepelend kan denken een fijne leidinggevende vorm. Maar niet elke praktijk eigenaar kan dat goed. Maar ook niet elk mondzorg team is technisch sterk genoeg om deze rol te kunnen delen. Ik ben dus geen voorstandig van rücksichtslos zelfsturende teams formeren. Maar echt onderzoeken welke executive rol het beste zal passen bij het team én bij de executive zelf. Laten we dat vooral ook niet vergeten 

 

Het is belangrijk leiding te geven vanuit de kracht van de eigenaar zelf. Niets is erger dan als eigenaar te moeten concluderen dat het werkgeluk op de praktijk hoog is maar daar zelf niet de ervaring in. Of ziet dat de kwaliteit van mondzorg naar beneden gaat of de praktijk steeds verder afdwaalt van zijn/haar missie.

 

Daarnaast is in niet elke fase van een praktijkvoering coachend leidinggeven de ideale vorm. Als je bijvoorbeeld net een praktijk start is het belangrijk eerst je 'nulpunt' duidelijk neer te zetten. En vanuit daar kwaliteit verhogend gaat werken. Ambities uitspreken vanuit de praktijkeigenaar is dan belangrijk. Maar ook verwachtingen en sturing geven, fysiek aanwezig zijn op de praktijk. Elkaar leren kennen. Daarna kan je de fase richting coachend leidinggeven en zelfsturend ingaan. Maar niet zonder solide basis over hóe je dan leidinggeeft. Het kan toch niet zo zijn dat een team veel werkgeluk ervaart maar de eigenaar erover denkt om de praktijk weer te verkopen en zzp-er te worden.

Maar rücksichtslos team formeren richting zelfsturendheid ben ik geen voorstander van, zoiets moet je eerst uitzoeken

Het klinkt gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het blijkt namelijk vrij lastig een goed functionerend zelfsturend team te krijgen in een mondzorgpraktijk. Omdat de praktijk van nature in wezen hiërarchisch ís, moet er een verschil komen in 'aan de stoel' en 'als team' en alleen dan kunnen communicatielijnen platter en sneller worden gemaakt zonder noodzakelijke hiërarchie in zorg te ontkrachten.

 

Nogal wat zogenaamde zelfsturende teams blijken bij doorvragen helemaal niet zo zelfsturend te zijn als gepretendeerd. Deze teams uiten dat ze verbinding missen omdat ze niet gecoacht maar zich stuurloos voelen door een 'laissez fair houding' van de executive. De eigenaar mist op haar/zijn beurt ook weer vooruitgang van zo'n team en heeft zijn/haar visie losgelaten, ze drijven langzaamaan verder uit elkaar. Maar er zijn ook zeker succesvolle praktijken, waar in de praktijk eigenaar dusdanig stevig in zijn/haar coachende rol zit dat het team zelfsturend genoemd kan worden. Succes samen viert, doelen stelt en verbonden is met de patiënten. 

 

Het is echter daarom niet verwonderlijk dat steeds meer praktijk eigenaren een zelfsturend team willen hebben op hun praktijk. Zeker voor een praktijkeigenaar die meerder filialen wil managen en/of ruime openingstijden hanteert, zie ik grote voordelen in deze samenwerkingsvorm. 

Het hebben van werkgeluk in het team is belangrijk, maar blijft een graadmeter en mag geen einddoel zijn 

Het werkgeluk is wat mij betreft een graadmeter maar nooit het einddoel. Het is simpelweg té subjectief om als missie te pakken. Werkgeluk op een praktijk kan heel hoog zijn, blijkt vaak uit mijn eerste inventarisatie gesprekken met het teams (vanuit de Teamversterker) terwijl de eigenaar me appt dat hij het liefst 'een bord in de tuin wil zetten'. 

 Het streven moet toch altijd zijn dat de patiënten kunnen vertrouwen op goede mondzorg. En is het niet ook belangrijk dat de eigenaar weer met plezier naar haar eigen praktijk rijdt? De meeste zelfsturende teams in de mondzorg missen focus op dagelijks verbeteren en kwaliteitsmanagement en na een tijdje dobberen de teams rond. Wordt er niet innovatie gericht gewerkt en blijft het niveau van mondzorg evenredig in loop der tijd. Ontwikkelen moet een focus blijven.

 

Dáár is de leidinggevende (kan ook een goede praktijkmanager doen natuurlijk) voor nodig om deze visie tastbaar te houden. Het klinkt allemaal zo makkelijk maar is het niet. Daarom ben ik er om samen met jou  de management structuur en focus op kwaliteit te verbeteren op de praktijk. Je hoeft t niet alleen te doen. Ruth

Met dank aan Dental International die foto's beschikbaar heeft gesteld voor KDMS. https://www.dental.nl

Rating: 5 sterren
3 stemmen

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.